Pogorzelec. Krzyż zaniedbania.

Na Pogorzelcu przy skrzyżowaniu ulic Gliwickiej i Piotra Skargi znajdziemy krzyż.
Wiedzy o nim nie ma zbyt wiele w dostępnych materiałach dlatego też nie pisałem o nim wcześniej.
Jednak ostatnia dyskusja jaka wywiązała się na FB  za sprawą innego krzyża z Pogorzelca a o którym już wcześniej pisałem w felietonie pt. „Samotny krzyż Pogorzelca” skłoniła mnie do podzielenia się z miłośnikami tajemnic Kędzierzyna-Koźla tymi strzępkami informacji jakie udało mi się zgromadzić.


W ogólnodostępnym w internecie opisie dziejów Kędzierzyna-Koźla pt. Życie religijne i kulturalne mieszkańców Kędzierzyna do 1945 roku.  autorstwa dr. Alfonsa Rataja, z treścią którego można zapoznać się pod tym linkiem

http://www.k-k.pl/dokumenty/religia.html

znajdziemy w pkt. 4 pn. „Cmentarze i pomniki” wzmiankę.  

„Z okresu wojny prusko – francuskiej istniał do lat trzydziestych, przy wylocie obecnej ulicy Piotra Skargi w dzielnicy Pogorzelec cmentarz wojskowy, na którym pochowani byli polegli żołnierze armii bawarskiej w czasie oblężenia twierdzy kozielskiej w 1807 r. Cmentarz ten z braku należytej troski z biegiem lat uległ zaniedbaniu. Do dzisiaj na miejscu byłego cmentarza znajduje się tylko bezimienny krzyż.”

Mowa tu o kawałku gruntu z sosnami, który znajduje się właśnie przy skrzyżowaniu ulic Gliwickiej i Piotra Skargi.

Jaka była przyczyna „braku należytej troski” tego cmentarzyka w latach powojennych trudno ocenić.
Jednak usytuowanie za jego plecami znanej za czasów PRL pijalni piwa może sugerować, że nie był to przypadek.

A jak była historia tego miejsca?

Przeglądając stare gazety pozostałe po poprzednich mieszkańcach tych ziem w jednej z nich z 1934 roku natknąłem się na takie oto zdjęcie.

Umieszczona poniżej informacja dostarcza ciekawej wskazówki.

” Masowy grób z XVIII wieku w lesie przy głównej drodze z Pogorzelca do Brzeziec. Tutaj spoczywają bawarscy żołnierze, którzy w 1807 roku oblegali twierdzę Cosel jako sprzymierzeńcy Francuzów i zatopili się w tym miejscu na bagnach.”

Patrząc na proporcje krzyży i ogrodzenia możemy wywnioskować jaki obszar zajmowała mogiła.
Z map geodezyjnych Kędzierzyna-Koźla dowiemy się że znajdowała się na dosyć rozległym obszarze u zbiegu ulic. Była to bowiem jedna działka.


Mieszkańcy Pogorzelca pamiętają knajpę umieszczoną w tym miejscu za PRL-u.
Oceniając zawartość starej fotografii i obecne usytuowanie krzyża można wywnioskować, że knajpa częściowo stoi na mogile.


Pozostała cześć cmentarzyka z laskiem stoi pod dziś dzień nieruszona.
Teren należy do Gminy i w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod usługi ciężkie.
Moją uwagę zwróciła jeszcze jedna rzecz. Czy obecne w tym miejscu sosny to te które widzimy na starej fotografii? Może choć jedna z nich? A może mają tyle lat co mogiła?

Na chwilę obecną nie znajdziemy tu  żadnej informacji o pochodzeniu krzyża i historii tego miejsca. Sam krzyż zapewne też już nie jest tym który był pierwotnie postawiony.

To smutny prawie koniec tej historii.
Historii, która jest nieoderwalnym elementem tej okolicy, którą miasto pielęgnuje „Bitwami o Koźle” a w miejscach fizycznie z nią związanych pozostawia samą sobie.

Jeżeli ktoś z czytelników zna jakieś inne elementy tej układanki to proszę o kontakt, może uda się więcej wspólnym siłami opisać.

P.S.
Za podpowiedź i wskazówki dziękuję Andrzejowi Szymańskiemu.

O autorze:

Tomasz Rogus – zwykły człowiek, czytam i piszę po polsku, w wolnych chwilach robię filmy o Polsce.

Zobacz wszystkie artykuły autora

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *