„Hauss der herrn dr. Gottstein in Cosel”…. 100 lat później…

To zdjęcie znalezione przypadkowo w internecie z dopiskiem
„HAUSS DER HERRN DR. GOTTSTEIN IN COSEL”
zmobilizowało mnie do poszukiwania budynku w stanie obecnym.
Dr. Leo Gottstein Żyd wyznania ewangelickiego ur. 26.05.1850r. we
Wrocławiu, zmarł 31.01.1922r. w Weimarze.
W historii kozielskiego przemysłu zapisał się jako twórca fabryki

 

celulozy. Jej pozostałości znane są mieszkańcom Kędzierzyna-Koźla obecnie pod nazwą KOFAMA.

I to by było na tyle co do zasług. Zapewne warto historii fabryki poświęcić inny rozdział.

Dom zaprojektował architekt Curt Schwartzer z Koźla. Ten sam, który zaprojektował willę w Koźlu obecnie znaną mieszkańcom Kędzierzyna-Koźla  jako Przedszkole nr 13  przy ul. Piastowskiej.

Z ciekawostek mogę dodać, że całkowity koszt budowy domu wg projektu CS miał wynieść 88.000 Marek.
A koszt jednego metra kwadratowego 152 Marki.
Zaprojektowano elewację z cegły klinkierowej, powierzchnie tynku ze zdobieniami w kolorze zielonkawym i czarnym malowanymi przez mistrza malarskiego Nollera z Wrocławia. Oraz wielki hol z ostrołukowym oknem, wyłożony mozaiką i ścianami pokrytymi zdobionymi kaflami.

Co jednak z domem?

Tym pięknym domem?

 

Kędzierzyn-Koźle. Dom dr. Gottsteina z przełomu XIX i XX wieku.

 

Na tej fotografii od strony zachodnio-północnej wygląda na już zagospodarowany. Murki bramy wjazdowej pobielone, wewnątrz młode drzewka.

Na kolejnym zdjęciu z archiwów ujęcie od strony południowej także wskazuje na świeżość posadowienia obiektu w okolicy. Brak sąsiednich zabudowań nawet  w tle.

 

Kędzierzyn-Koźle. Dom dr. Gottsteina. Widok od strony południowej.

Z ogrodu nie pozostało nic. Obecnie teren jest zaniedbany i zrujnowany.

 

Tak wygląda obecnie dom z tej samej perspektywy.

Na chwilę obecną nie mam informacji o dacie wybudowania domu.

Można przypuszczać na podstawie historii fabryki, że dom został wybudowany dosłownie na przełomie XIX i XX wieku.

Nie znamy też historia domu po śmierci właściciela w 1922r.

Dzięki pomocy jednego z mieszkańców Kędzierzyna-Koźla znalazłem obiekt. Jest on zlokalizowany w Kędzierzynie-Koźlu w dzielnicy Koźle Port.

I wtedy przypomniało mi się, że miałem styczność z tym budynkiem ok. 25-30 lat temu.

Od zawsze pamiętam go w takim stanie w jakim jest obecnie. Taki jak na zdjęciach poniżej.

 

Widok ogólny od strony ogrodu…

 

 

Widok od strony południowej.

Oglądając budynek łatwo zauważyć, że był on poddawany przeróbkom. Z dachu wystają współczesne kominy pozbawione strojnych zwieńczeń.

 

 

Na zdjęciu poniżej widać przesunięcie okna ku ścianie zewnętrznej i dorobione okno zapewne łazienki.

Podobna sytuacja jest piętro wyżej, na poddaszu.

Po prawej stronie odbicie lustrzane pierwowzoru.

 

Widok od strony zachodnio-północnej.

 

W otworach okiennych jeszcze tkwią oryginalne futryny.
Pozostałości zdobień.
Charakterystyczne dla tamtych czasów wykończenie otworów okiennych.

 

 

 

 

Rama okna z poddasza.
Balkon, którego nie było w oryginale.
Element drzwi wejściowych.
Nieczytelne oznakowanie na drzwiach.
Fragment muru przy drzwiach wejściowych.

Wnętrze budynku zostało całkowicie przebudowane, zmieniono stropy, schody, ściany.

Z oryginału nie pozostało wewnątrz nic.

 

Wnętrze budynku.

W rozmowach z mieszkańcami dzielnicy ustaliłem, że po wojnie budynek był w bardzo dobrym stanie. Otaczał go ogród z pięknymi krzewami. W latach powojennych w budynku mieściło się przedstawicielstwo czeskiej żeglugi. Na dachu powiewała flaga czeska, w piwnicy była kuchnia (z relacji mieszkańców). Gdy Czesi wynieśli się z obiektu pełnił on funkcję świetlicy dzielnicowej. Był tam jedyny w okolicy telewizor. Obiekt miał dozorcę, który otwierał świetlicę w razie potrzeby. Z czasem budynek został zaadaptowany na potrzeby większej ilości mieszkańców. Został przeznaczony na hotel robotniczy. Mieszkali w nim robotnicy stoczniowi z Koźla Rogów wraz z rodzinami. To wtedy nastąpił najgorszy okres w dziejach budynku. Nikt nie dbał ani o otoczenie ani o budynek. Zaczął on popadać w ruinę. Jeszcze pod koniec lat 80-tych na podłogach były oryginalne mozaiki i na ścianach korytarza kafle. Na przełomie lat 80/90-tych budynek poddano remontowi. To wtedy usunięto mozaiki, kafle, wykonano nowe tynki, zmieniono stopnice schodów, zaaranżowano łazienki. Remontu tego nie dokończono. Po transformacji ustrojowej obiekt został sprywatyzowany i tak stoi do dzisiaj. Od ok. 20 lat budynek jest wystawiony na sprzedaż.

 

Tak wygląda budynek dr Gottsteina po 100 latach.

 

O autorze:

Tomasz Rogus – zwykły człowiek, czytam i piszę po polsku, w wolnych chwilach robię filmy o Polsce.

Zobacz wszystkie artykuły autora

2 Comments on “„Hauss der herrn dr. Gottstein in Cosel”…. 100 lat później…”

  1. Dobry wieczór.Piękny dom.Szkoda że w tak ”opłakanym”stanie.Serce pęka na jego widok.Czy wiemy kto jest właścicielem tego domu?A co na to konserwator zabytków?

    1. Witam.
      Obecnego właściciela nie znam, ale dom należy chyba do tego kto tam powiesił tablice z ogłoszeniem o sprzedaży. Nie jest zarejestrowany w Rejestrze Zabytków.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *